Prostat Hastalıkları

Prostat nedir? Her erkekte var mıdır?

Prostat tüm erkeklerde bulunan yardımcı bir üreme organıdır. Kullanımının tersine prostat bir hastalık ismi değil organın adıdır. Ancak yaygın kullanımı organın tüm hastalıkları için bu terim kullanılmaktadır.

Prostat mutlaka bir hastalığa yol açar mı?

Hayır, prostatın genel olarak 3 hastalığı vardır, enfeksiyonu, iyi huylu büyümesi ve kanseri. Tüm erkeklerde prostata bağlı hastalıklar görülmez.

Prostat büyümesi neden olur? Her zaman bir hastalığa neden olur mu?

Prostat normalde her erkekte bulunan ve ortalama ağırlığı 18-20 gram kadar olan bir organdır. Yaşla birlikte, hormonların, beslenmenin, ailevi özelliklerin katkısı ile büyür. İki şekilde büyür, ya iyi huylu prostat büyümesi şeklinde veya prostat kanseri olarak. Büyüyen prostat mutlaka bir hastalığa yol açmaz, öyleki kimi zaman çok büyük prostatlı hastalara hiç tedavi uygulanmaz.

Prostat hastalıkları ne gibi şikayetlere yol açar?

En sık idrar yapma şikayetleri ile gelir hastalar. Sık idrara çıkma, az az idrar yapma, idrarın tamamını boşaltmada sıkıntı duyulması, idrar yapmaya başlamada güçlük, idrar akım hızında azalma, gece idrara çıkma, aniden sıkışıp tuvalete yetişemeden idrar kaçırma, en sık görülen şikayetlerdendir.

İyi huylu prostat büyümesi ne zaman başlar?

Aslında erken yaşlarda (30-40) prostat büyümeye başlar. Şikayetler genellikle 50 yaşın üzerinde yoğunlaşır. Şikayetler yaşla birlikte artış gösterme eğilimindedir.

İyi huylu prostat büyümesine nasıl tanı konulur?

Yukarda bahsedilen şikayetler ile doktora başvuran hastaya öncelikle muayene yapılır, ardından ultrason ile prostat büyüklüğü, idrar yaptıktan sonra içerde kalan idrar ve böbreklerin durumu kontrol edilir. İdrar tahlili ve böbrek fonksiyonlarının kan tahlilleri ile incelenmesinin ardından, idrar akım hızı özel bir tuvalete hastanın idrar yapması ile ölçülür. Tüm bu veriler doktor tarafından birleştirilerek hastalıkla ilgili takip/ tedavi kararı verilir.

Prostat muayenesi yapılmak zorunda midir?

Halk arasında çok ünlü olan prostat muayenesi makattan yapılır. Hastalar tarafından zaman zaman yapılması istenmeyen bu muayene şekli, prostatın vücutta yerleştiği yer itibari ile en kıymetli muayenedir. Maalesef tahliller ve görüntüleme yöntemleri bu muayeneden daha kıymetli bilgiler verememektedir. Bu nedenle prostat hastalıkları için yapılan kontroller sırasında, prostat muayenesi yapılmalıdır.

Hiç şikayeti olmayan insanlarda prostat kontrollerine gelmeli midir?

İyi huylu prostat büyümesi için, şikayeti olmayan hastalara takip yapılmaz, prostat kanseri için, 40 yaşına gelen erkeklerde kanda PSA kontrolleri yapılmalı, sonraki kontrollerin takvimi buna göre üroloji uzmanı tarafından yapılmalıdır. Yaş arttıkça prostat kanseri kontrolleri de sıklaşacaktır.

İyi huylu prostat büyümesi mutlaka tedavi edilmelimidir?

Bu hastalıkta tedaviyi belirleyen genellikle hastanın şikayetleridir. Ancak tedavi gerekmesine rağmen ihmal edilirse, diyalize girmeyi gerektirecek kadar ciddi olabilen böbrek yetmezliğine, idrar kesesinin fonksiyonlarının bozularak, kalıcı idrar kaçırmalara veya idrar yapamamalara, idrar kesesi içerisinde taş oluşumuna , enfeksiyona, bu taşlar nedeni ile idrar kesesi  tümörlerine  neden olabilir. Bu nedenle iyi huylu prostat büyümesi hastanın belirgin şikayetleri olmasa bile, belli aralıklarla kontrol edilmelidir.

İyi huylu prostat büyümesinin tedavi yöntemleri nelerdir?

İyi huylu prostat büyümesi, üç şekilde tedavi edilir. İZLEM: bu tedavi şikayetleri hafif olan hastalarda kullanılır ve herhangi bir tedavi verilmeden hastalar üroloji doktorunun belirlediği sıklıkla kontrole çağrılır. İLAÇ TEDAVİSİ: şikayetleri günlük hayatını etkileyecek kadar ciddi olan hastalarda kullanılır. Bu amaçla kullanılan iki ana gruptaki ilaçlar üroloji uzmanı gözetiminde kullanılır. AMELİYAT: artık kullanılan ilaçların hastaların şikayetlerini düzeltmediği, idrar yapamayarak sonda takılan, idrar kesesi içerisinde taş oluşan, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olan hastalara bu tedavi şekli uygulanır.

İyi huylu prostat büyümesi için kullanılan ilaçların yan etkileri nelerdir?

 Bu ilaçların çok şiddetli yan etkileri yoktur. Gittikçe yenilenen ilaç teknolojileri ile bu yan etkilerde son derece azalmıştır. Bunların en sık görülenleri; tansiyonun düşmesi, meninin dışarıya değil ilişki sonrası idrar kesesi içerisine kaçması, bir grup ilaçta nadir görülen sertleşme problemleridir. Bunlar dışındaki yan etkiler her ilaçta görülebilen aşırı duyarlılık ve mide barsak problemleridir.

Bu ilaçların neden olduğu meninin dışarı çıkmaması ciddi bir problem midir?

Bu problem yani ilişki sonrası meninin idrar kesesine kaçması ve dışarı idrar ile birlikte atılması, çoğu zaman hasta tarafından fark edilmez bile. Genelde ilaçların prospektüslerini okuyan hastalar tarafından fark edilir. Bazı ilaç türlerinde yaklaşık %10 civarında rastlanan bu etkinin sağlık üzerine hiçbir kötü etkisi yoktur. Tek etkisi çocuk sahibi olmak isteyen hastalarda olur. Kaldı ki bu yan etki ilaç kesilir kesilmez hemen düzelir. Bu etkiden şikayetçi olan hastalarda ilaç değiştirilir.

İyi huylu prostat büyümesi için kullanılan ilaçlar ne kadar süre ile kullanılır?

 Bu ilaçlar genelde uzun süre kullanılır. Hasta tedaviden fayda görürse ilaçlar kesildiğinde şikayetler tekrarlayacaktır. Çünkü bu ilaçlar kullanıldığı sürece etkilidir. Bu ilaçların uzun süre kullanımı genellikle hastalar tarafından iyi tolere edilir, ciddi şikayetler yaratmaz.

İyi huylu prostat büyümesinde kullanılan ilaçlar prostatı küçültür mü?

Bu tedavide temelde kullanılan iki grup ilaçtan biri, kullanım esnasında belli süre sonra (6-9 ay) bir defaya mahsus prostatı yaklaşık %20 civarında küçültür. Bu grup ilaçlar aynı zamanda daha sonra yapılacak prostat ameliyatları içinde faydalı sonuçlar verir.

İyi huylu prostat büyümesinde hangi ameliyat şekilleri vardır?

Bir çok yöntemin uygulandığı bu hastalıkta kabaca iki tip ameliyat vardır diyebiliriz. AÇIK AMELİYAT, büyük prostatlarda ve beraberinde mesane taşı veya divertikül dediğimiz mesane keseciği oluşan hastalarda uygulanır. KAPALI AMELİYATLAR ise daha küçük prostatlarda uygulanır hastanede kalma süreleri daha kısadır. En sık uygulanan ameliyatlar kapalı ameliyatlardır(HOLEP,TUR, Laser vb.).

İyi huylu prostat büyümesinde ameliyat şekli nasıl kararlaştırılır?

Bu karar üroloji doktoru tarafından hasta ile birlikte alınır. Karar alınırken, en önemli kriter prostat büyüklüğüdür, bunun yanında, mesanedeki ek hastalıklar, hastanın isteği, mesane taşı, hastanın yaşı , hastanın ek hastalıkları gibi birçok neden göz önüne alınır. Günümüzde en sık tercih edilen ameliyat şekli kapalı ameliyatlardır.

İyi huylu prostat büyümesi için yapılan ameliyatların istenmeyen sonuçları olabilir mi?

Her cerrahi işlemde olduğu gibi evet olabilir. Ama bunlar çok nadiren görülür. Örneğin halk arasında “prostat ameliyatlarından sonra idrar kaçırma” korkusu, iyi huylu prostat büyümesi için yapılan ameliyatlardan sonra %1 civarında görülür, sertleşme problemleri yine bu oranlarda görülür. İlişki sonrası meninin dışarı çıkmaması, içeri kaçması ise %65 civarında yani sık rastlanan etkilerdir. Genel olarak bakıldığında bu ameliyatlar hasta memnuniyeti yüksek ameliyatlardır. Önemli olan hangi hastaya ne zaman ve hangi cerrahi yöntemin uygulanacağına doğru karar verilmesidir.

Prostat kanseri hangi yaşta görülür?

Prostat kanseri görülme ihtimali 50 yaşından sonra artarak devam eder. Bu yaşın altında görülme ihtimali düşüktür. “yeterince yaşayan her erkek prostat kanseri olur” düşüncesi yanlış değildir.

Prostat kanserinin belirtileri nelerdir?

Maalesef bu hastalığın kendine özgü bulguları yoktur. İyi huylu prostat büyümesi ile benzer şikayetlere neden olur. Çoğu zaman da hiç bir şikayet yapmaz. İlerleyen hastalıkla birlikte, hastalığın yayılımına bağlı şikayetler görülebilir.

Prostat kanseri riski kimde yüksektir?

En önemli risk artan yaştır. Bunun yanında ailede prostat kanseri öyküsü olması prostat kanseri görülme ihtimalini arttırdığı için bu grup insanları yakından takip etmek gerekir. Bunun yanında beslenme ve yaşam şekli ile ilgili suçlanan risk faktörleri olmasına rağmen bilimsel olarak kanıt düzeyleri düşüktür.

Prostat kanserinden korunmanın yolları nelerdir?

En önemli yolu 40 yaşından sonra üroloji uzmanları tarafından yapılacak kontrollerdir. Ailesinde prostat kanseri olanlar bu kontrollere daha çok önem vermelidir. Bunun yanında diğer kanserlerden korunma yolları; obeziteden kaçınma, sağlıklı beslenme, düzenli yaşam gibi faktörler prostat kanseri içinde geçerlidir.

Prostat kanseri tanısı nasıl konulur?

Üroloji muayenesi ile, yapılan kan tetkikleri (PSA), doktor tarafından prostat muayenesi sonrası, gelişen şüphe sonrası prostat biyopsisi yapılır ve bu şekilde tanı konulur. Son yıllarda manyetik rezonans (MR) uygulamalarının tanıda kullanılması ve yeni biyopsi yöntemleri ile bu hastalığın tanı oranları artmaktadır.

PSA yüksekliği prostat kanserini mi gösterir?

PSA prostat kanserinde takip edilen kan tahlilleri arasındadır. Ama sadece prostat kanserinde yükselmez. Prostat ile ilgili bir çok hastalıkta yükselebilir, yüksekliğinin ne kadar önemli olduğu üroloji kontrollerinde araştırılır.

Prostat kanserinin tedavisi nasıl yapılır?

Prostat kanseri genel olarak erken tanı konulduğunda yüz güldürücü tedavi başarısına sahiptir. Tedavi seçenekleri; prostatın ameliyat ile tamamının çıkarılması, ilaç tedavisi ve ışın tedavisi (radyoterapi) olarak sayılabilir. Hangi hastaya hangi tedavinin uygulanacağı; hastaya ve hastalığın tanı konulduğu evresine göre değişir.

Prostat kanseri mutlaka tedavi edilmelimidir?

Bazı özel durumlarda, hastalık tedavi edilmek yerine takip edilir. Ama bu hassas karar ancak konusunda deneyimli bir uzman tarafından, hastalık ve hasta iyice araştırıldıktan sonra verilir. Takip edilen hastalar çok yakından izlenir.

Tek biyopsi ile prostat kanseri tanısı dışlanabilir mi?

Prostat biyopsisi sonucunda kanser tanısı konulursa, hastalık açığa çıkarılmış olur. Ancak prostat biyopsisi sonucu normal gelirse, hastanın prostat kanseri riski devam ediyor demektir. Şüphenin devam etmesi halinde 2. hatta 3. defa prostat biyopsisi gerekebilir.

Prostat biyopsisi sonrası nelere dikkat edilmelidir?

Prostat biyopsisi ultrason eşliğinde ve genellikle makat yolu ile yapılır. Biyopsi sonrası idrar ve gaitadan kan gelmesi ve ağrı görülebilir. Biyopsi sonrası ateş yükselmesi enfeksiyon belirtisidir ve acil olarak hastaneyebaşvurulmasını gerektirir.

Yorum Yok

Yorum Yazın