Vazektomi

Vazektomi Nedir?

Vazektomi, oldukça yüksek bir güvenliğe ve etkinliğe sahip olan doğum kontrol yöntemidir. Uzun yıllardır tüm dünyada sonuçları kanıtlanmış güvenli bir cerrahidir. Bazı gelişmiş ülkelerde en sık yapılan ürolojik ameliyatlar listesinde bir numaradır. 25-50 yaş arasındaki üreme çağındaki erkeklerin %0.01’i Vazektomi olmaktadır. Bu gelişmiş ülkelerde  her evlenen on çiftten birinin çocuk istemi ortadan kalktıktan sonra Vazektomi olması demektir.

Vazektomi Nasıl Bir Anestezi İle Yapılır?

Bu işlem sedasyon, spinal anestezi veya genel anestezi ile yapılabilir ancak işlem süresi ve etkinliği düşünüldüğünde günlük pratikte genellikle lokal anestezi kullanılır. Kullanılacak genel anestezinin tipi ve şekli cerrah tarafından kararlaştırılır. Bazı cerrahlar hastanın anksiyetesini çözmek anlamında kısa bir sedasyon işlemi verdikten sonra lokal anestezi yapar.

Lokal anestezinin en ciddi istenmeyen etkisi bu bölgede meydana gelecek kanamadır. Bu işlem öncesinde hastaların yapılacak anesteziye bağlı tedirginlikleri varsa lokal anestezi uygulanmadan bir saat önce bu bölgeye “Emla” olarak adlandırılan lokal anestezik kremden sürülerek sonrasında lokal anestezi uygulanabilir.

Vazektomi Nasıl Bir Teknikle Yapılır?

İşlem genellikle lokal anestezi altında yapılacağı için kişiye önceden detaylı olarak yapılacak işlemler anlatılır ve sorduğu sorular yanıtlanır. Sakin ve sıcak bir ortam seçilir. Enfeksiyon riskini azaltmak için işlem uygulanacak bölge önceden tıraş edilmelidir.

Uzun bir antibiyotik kullanımı gerekli değildir ancak yine de işlem sonrası kısa süreli antibiyotik kullanımı alışkanlık haline gelmiştir. Vazektomi sperm taşıyan kanalların bağlanarak kesilmesi işlemidir. Her iki kanal iki ayrı kesiden bağlanabilirse de cerrahın tercihine bağlı olarak tek bir küçük kesi ile her iki kanal bulunup bağlanıp kesilebilir.

Genellikle tek kesi yapılması işlemi daha kozmetik ve sonrasında fark edilmeyen küçük bir yara ile sonlandırılmasını sağlar. Bu işlem sırasında hastaların tamamen uyumak istemesi halinde kısa bir süreliğine daha yoğun bir anestezide uygulanabilir. Amaç sperm taşıyan kanallarının sperm iletimini yapamaması olduğu için bulunan kanal iki noktadan bağlanır ve tekrar sperm iletimini engellemek için bağlandıktan sonra kesilir.

Kesilen sperm kanalları elektrokoter yöntemi ile uçları kapanacak şekilde tedbir amaçlı tekrar kapatma işlemi ile mühürlenebilir. İşlem sonrası bu bölgede oldukça küçük bir cerrahi yara kalacaktır. Bütün bu çabalara rağmen kanallardan ilerleyen dönemlerde tekrar sperm geçiş ihtimali çok az da olsa unutulmamalıdır. Genel olarak bu yöntemin başarısızlık şansı binde beşten daha düşüktür. Deneyimli ellerde yapıldığında işlemin başarısızlık ihtimali bu oranların da altına düşmektedir.

Mikroskobik Vazektomi

Vazektomi sonrasında ilerleyen yıllarda bu işlemin geriye dönüştürülme şansı vardır yani istenirse bu kanallar tekrar birleştirilebilir. Ancak bu yapılan işlemin başarı ihtimali çok yüksek değildir yani tekrar geri dönüştürülen vazektomilerde daralma gibi komplikasyonlar nedeniyle sperm çıkışı sağlanamayabilir.

Vazektomi sırasında mikroskop kullanılması ve mikrocerrahi ile Vazektomi yapılmasının işlem başarısına bir etkisi olmadığı gösterilmiştir. Bu işlemde kullanılan bütün kapatma teknikleri işlem sonrasında azospermi elde edilmeyi amaçlar ve kullanılan yöntemlerde işlem başarısı hemen hemen benzerdir.

Vazektomi Sonrası Bakım ve Takip

İşlem sonrasında bakım normal bir cerrahide uygulanan yöntemleri kapsar. Genellikle ilk 48 saatte işlem yapılan bölgeye buz uygulanması önerilir. Bir hafta boyunca ağır ve yorucu aktiviteler önerilmez. Bu süre içerisinde antibiyotik ve ağrı kesici, ödem dağıtıcı tedaviler uygulanır. Hiç bir Vazektomi tekniğinin etkinliği %100 değildir. Bu nedenle işlem yapıldıktan sonra hastaya dışarıya sperm atılma ihtimali mutlaka anlatılmalıdır.

İşlem sonrası hastalar birden azospermik hale gelmez. Genellikle işlem yapılan hastaların %80’i 20 defa boşalma sonrasında ve 3 ay içerisinde azospermik hale gelir. Hastaların yaklaşık %1’inde hareketli olmayan sperm hücreleri görülebilir. Bu nedenle Vazektomi yapılan kişilere 3 ay bu yöntemin koruyucu olmadığı ve 3 ayın sonunda yapılacak sperm testi ile azospermi durumunun görülmesi gerektiği anlatılmalıdır.

Yapılacak kontrolde sperm görülürse sperm hücresi çıkışı görülmeyene kadar kontrollere devam edilmelidir. Kişiler kullandıkları ek doğum kontrol yöntemlerine devam etmelidir. Vazektomi sonrası üçüncü ayda yapılan sperm analizinde hareketli sperm görülmesi halinde vazektominin tekrar edilmesi düşünülmelidir. Tamamen azospermik hale gelen erkekleri yöntemin artık koruyucu olduğu söylenebilir.

Vazektominin Komplikasyonları

Bu işlemin yapılan bölgede kanama, enfeksiyon, kronik ağrı ve sürekli sıvı akması gibi istenmeyen etkileri olabilir. Bu oluşacak komplikasyonların en önemli belirleyicisi, yapan cerrahın deneyimidir. En sık görülen komplikasyon kanamadır. Her 100 hastanın birinde istenmeyen etkiler görülebilir.

Yapılacak işlemin mümkün olduğu kadar küçük kesilerden ve dikkatli yapılması komplikasyon ihtimalini azaltacaktır. Her yapılan üç hastanın birinde birkaç hafta süren ağrılar görülebilmektedir. Her bin vazektomiden birinde ise uzun süreli ağrılar görülebileceği gözlenmiştir. Bu ağrıların neden uzun süreli devam ettiği tam olarak bilinmemektedir.

Vazektomi Başka Hastalıklara Neden Olur Mu?

Daha önce yapılan bazı çalışmalar Vazektomi yapılan erkeklerde prostat kanseri riskinin arttığını söylemiştir ancak daha sonra yapılan daha geniş çaplı araştırmalar bunun Vazektomi yapılan erkeklerin daha fazla incelenmesine bağlı olduğunu göstermiştir.

Son yıllarda yapılan çalışmalar vazektomi ile prostat kanseri arasında herhangi bir ilişki olmadığını göstermiştir. Vazektomi yapılan hastalarda yapılmayanlara göre farklı bir prostat kanseri incelenmesi önerilmemektedir. Vazektominin herhangi bir hastalığının riskini arttırdığına veya uygulanan erkeklerde psikolojik durumu olumsuz yönde etkilediğine dair herhangi bir bilimsel veri yoktur. Halen erkeklerde güvenle uygulanabilecek kontrasepsiyon yöntemi olarak yerini korumaktadır.

Vazektomi ile ilgili aklınıza takılan soruları altta bulunan yorumlar kısmından bana iletebilirsiniz. Vazektomi ameliyatı için Ankara kliniğim ile irtibata geçebilirsiniz.