Testis Tümörü ve İnfertilite

Testis tümörü genç erkeklerde en sık karşımıza çıkan kötü huylu hastalıktır. Özellikle 20-35 yaş arasında fertilitenin yani çocuk sahibi olma şansının en yüksek olduğu dönemde karşımıza çıkan bu hastalık tedavi yöntemleri açısından oldukça yüz güldürücü sonuçlar vermektedir. Testis tümörünün tedavi şekilleri farklılık göstermekle beraber tüm tiplerinde ortak tedavi tümörün olduğu testisin alınmasıyla başlar. Diğer tümörlerden farklı olarak testis tümörlerinde tanı konulduktan sonra hızlı bir şekilde ameliyat olunması ve testisin alınması tedavi açısından önemlidir.

Genç bir erkekte testiste ele gelen kitle aksi ispat edilene kadar tümör lehine değerlendirilip tetkikleri zaman geçirilmeden yapılmalıdır. Aksi takdirde oldukça kısa ve yüz güldürücü olan tedavi yöntemleri daha komplike ve uzun tedavi yöntemlerine dönüşebilir. Bütün tümöral hastalıklarda erken tanı tabi ki çok önemlidir ancak bu hastalıkta, gerçekten erken tanı konulduğunda, tümörlü testisin çıkarılması tek başına tedavi için yeterli olabilir.

Testis Tümöründe Tedavi Seçenekleri

Testis tümörleri farklı tipleri olan hastalıklardır. İki temel gruba ayrılarak incelenir. Tedavi seçenekleri hastalığın tanı konulma evresine, hastanın yaşına, tümörün patolojik tipine göre değişir. Testis tümörlerinin tedavi protokollerinde önemli bir nokta da bu hastaların genellikle genç erişkin yaşta olmaları ve çocuk istemlerinin büyük ihtimalle devam ediyor olmasıdır. Bu nedenle tümöre bağlı yapılabilecek tedavilerden etkilenebilecek fertilizasyon kapasitesini korumak için hastaların spermlerinin dondurulması, ilerleyen yıllarda çocuk sahibi olma şanslarının devam etmesi konusunda hastaya yardımcı olacaktır.

Testis tümörleri tedavisi üroloji kontrolleri ve tümörlü testisin alınması şeklindeki üroloji müdahalesi ile başlar. Hastanın sperm durumu mutlaka kontrol edilmelidir. Çünkü bu hastalarda hem tümöre bağlı nedenlerle hem de başka faktörlere bağlı olarak sperm sayısı azalmış olabilir. Sperm sayısı ve kalitesi değerlendirilerek üroloji uzmanı tarafından sperm dondurma planları yapıldıktan sonra testis tümörü ameliyatı öncesinde hastaya alınan testisin yerine konulabilecek testis protezi hakkında mutlaka bilgi verilmelidir. Bu hastalığın erken yaşlarda görülmesinden  dolayı ameliyat tanısı konulduğunda tedirginlik ve endişe ile beraber akla gelmeyen, testis alındıktan sonraki kozmetik endişeler bazı hastaları ilerleyen yaşlarda rahatsız edebilir. Hasta alınan testisin yerine sadece kozmetik açıdan testis görüntüsü verebilecek ve bunun dışından herhangi bir fonksiyonel işlemi olmayan testis protezinin yerleştirilebileceği konusunda bilgilendirilmelidir. Tümörlü testisin alınma cerrahisinden sonra patoloji sonucu beklenmelidir.

Testis Tümöründe Takip

Testis tümörü şüphesi olan hastalar hızlı bir şekilde değerlendirilerek ameliyata hazırlanır. Tanı konulma aşamalarında yapılacak ultrason, hastalığının yaygınlığını değerlendirilmesi için çekilecek görüntüleme yöntemleri, hastalık tipine göre yükselebilecek tümör markerleri denilen tahlillerin yapılması, sperm dondurma işlemleri ve testis protezi hakkında hasta bilgilendirildikten sonra hızlı bir şekilde cerrahi planı yapılır. Tümörlü testis çıkarıldıktan sonra hastalığın tipini tespit etmek için yapılan patoloji incelemesi, sonraki takip sürecinin en kritik aşamalarından biridir.

Testis tümörünün ameliyat sonrası takibi çok kritiktir. Takip aşaması esas olarak medikal onkoloji yönetiminde yapılır, bu nedenle ameliyat sonrası patoloji sonucu, görüntüleme yöntemlerinin raporları ve görüntüleri, ameliyat öncesi yapılan tümör marker incelemeleriyle hasta medikal onkolog tarafından değerlendirilir. Hastalığın evresi, hastalığın hücre tipi, kişinin yaşı, ek hastalıkları gibi faktörler göz önüne alınarak gerekli takip ve tedavi protokolü medikal onkoloji doktoru tarafından yapılır. Biraz önce bahsettiğimiz faktörlere bağlı olarak belirli aralıklarla izlem yapılarak herhangi bir tedavinin verilmemesi, kemoterapi tedavisi ve radyoterapi tedavi seçenekleri arasındadır. Medikal onkoloji kararına göre bu tedaviler veya kombinasyonları planlanır. Kemoterapi ve radyoterapi tedavi seçenekleri, uygulanacakları doz ve süre ile bağlantılı olarak erkek fertilizasyonu yani çocuk sahibi olma ihtimalini etkileyebilir.

Hastalık ne kadar erken tanı konulursa diğer faktörlere bağlı olmakla beraber bu tedavilerin yapılma ihtimali de azalacaktır. Testis tümörlü bir hastada kemoterapi ve radyoterapi sonrasında sperm sayısının ve kalitesinin etkilenme düzeyi kişiden kişiye değişebilir. Ancak bu tedaviler sonrasında belli bir süre, dışarı çıkan yeni yapılan sperm hücreleri de bunlardan etkileneceği için tüp bebek süreçlerinde kullanılmazlar veya bu tedaviler sonrasında geri dönüşümlü ve geri dönüşümsüz olarak azospermi yani meni içerisinde hiç sperm hücresi görülmemesi durumu gelişebilir. Bu nedenlerden dolayı hastalığın tedavi şekilleri kadar, öncesinde doğurganlık oranlarının korunması açısından sperm dondurma işlemi önemlidir. Kemoterapi ve radyoterapi protokollerinden sonra sperm sayı ve kalitesindeki etkilenmelerin ne kadar süre sonra ve ne kadar düzeleceği hakkında bir öngörü yapmak maalesef her zaman mümkün değildir. Bu tedaviler hiç uygulanmasa bile testis tümörü cerrahisi sonrasında hastamızın genel fertilizasyon kapasitesine ve diğer testisin durumuna göre sperm sayısında ve kalitesinde etkilenme olabilecektir.

Testis Tümöründe İnfertilite (Kısırlık)

Testis tümörü özellikle infertilite açısından risk oluşturabilecek bazı faktörlerde daha sık görülür. Örneğin erkek infertilitesinde önemli yer tutan nedenlerden birisi olan inmemiş testis, testis tümörü açısından da risk faktörleri arasındadır. Bu nedenle testis tümörü tanısı konulan hastalarda tümör dışında da sperm sayı ve kalitesini etkileyen başka faktörlerde olabilir. Diğer testisin değerlendirilmesi hastanın yaşı ve ek tıbbi problemleri de göz önüne alınarak tanı konulduğundaki sperm sayı ve kalitesi değerlendirilmelidir. Bu sayılar normal olabilir ancak hastanın tümörlü testisi alındıktan sonraki tedavi protokolleri düşünülerek sonraki yıllarda çocuk sahibi olabilmesi için gerekli olabilecek spermin dondurularak saklanması işlemi mutlaka değerlendirilmelidir.

Belli kanun ve kurallara göre yapılan bu işlemler sperm dondurma işlemi yapan merkezlerde, farklı sayıda bölümler halinde spermin dondurularak ileriki yıllar için saklanması esasına dayanır. Hastadan alınan kan ile genetik tiplendirme yapılarak güvenlik sağlanır. Sperm dondurulması işlemleri sağlık bakanlığı bildirimi ve kontrolü ile yapılan işlemlerdir. Spermlerin ne kadar sürede dondurulabileceği ve hangi şartlar altında dondurma işleminin devam edeceği kurallar ve kanunlarla belirlenmiştir. Testis tümörlerinde tedavi başarısı oldukça yüksektir. Kemoterapi ve radyoterapi protokolleri belirlendikten sonra eğer sperm dondurulma işlemi yapılması gerekiyorsa bu tedaviler başlanmadan önce yapılması son derece önemlidir.

Testis tümörü ve infertilite ile ilgili aklınıza takılan soruları altta bulunan yorumlar kısmından bana iletebilirsiniz. Testis tümörü ve kısırlık tedavisi için Ankara kliniğim ile irtibata geçebilirsiniz.