Böbrek kanserleri veya böbrek tümörleri görüntüleme yöntemlerinin sıklıkla kullanılmaya başlanmasından sonra tanı alması sıklaşan hastalıklardır. İleri yaşta görülme ihtimali daha yüksek olan bu hastalığın genç grupta da sıklıkla ortaya çıkması önemini artırmaktadır. Böbrek tümörleri olarak bahsedilen bu hastalık grubu aslında genel olarak böbrek kanserlerini ifade eder. Erkeklerde kadınlara göre biraz daha sık görülür ve en sık görüldüğü yaşlar, 50-60 yaşından sonradır. Bu hastalığın genetik olarak ortaya çıkma ihtimali olmakla beraber, çoğunluğu kendiliğinden ortaya çıkan genetik olmayan durumları ifade eder.
Böbrek Kanseri Nedir?
Genel olarak halk arasında kanser ifadesi vücutta herhangi bir yerde bulunan tümörlerin kötü huylu olması durumunda kullanılır. Böbrek kanserleri de böbrek içerisinde görülen kötü huylu tümörleri ifade etmek için kullanılır. Genellikle tek bir böbrekte görülen kitlenin yapılan görüntüleme yöntemleri ile beraber iyi huylu mu, kötü huylu mu olduğu yüksek bir doğrulukla anlaşılabilmektedir. Böbrekte tespit edilen bir kitlenin yapılan radyolojik incelemeler sonrasında kötü huylu olduğuna karar verilirse artık böbrek kanserinden söz edilebilir. Erken tanı alınması oldukça önemli olan bu hastalığın en önemli tedavisi cerrahi olarak çıkartılmasıdır.
Böbrek Kanseri Türleri
Böbrek tümörleri oldukça farklı şekillerde karşımıza çıkabilmektedir. Böbrekte tespit edilen bir kitlenin iki ihtimali vardır bunlardan bir tanesi iyi huylu olması bir tanesi de kötü huylu olmasıdır. Çoğu tümör cinsinden farklı olarak böbrek tümörleri ameliyat sonrası patolojiye gönderilmeden önce radyolojik olarakta tipi yüksek başarıyla tespit edilen hastalıklardır. Böbrek kanserlerinin farklı tipleri olmakla beraber yaklaşık %90’lık kısmı Renal Hücreli Karsinom denilen tiptir. Böbrek kanserleri ürolojinin en sık görülen üçüncü kanser türüdür. Neden olduğu bilinmemekle beraber son 30-40 yıllık süre içerisinde görülme ihtimali yıllık olarak %3 civarında artmaktadır. Bu artıştaki en önemli rolün hastalığın görülme ihtimalinin artmasından ziyade tanı konulma oranlarının yükselmesi olarak yorumlanmaktadır.
Böbrek Kanseri Nedenleri Nelerdir?
Böbrek kanserleri için genellikle anlatırken böbrek tümörü ifadesini kullanmaktayız. Bu hastalığın nedenleri arasında küçük bir bölümünü ailesel hastalıklar yani genetik durumlar oluşturur. Her 100 hastanın yaklaşık üç tanesinde ailesinde de böbrek tümörü görülmektedir. Böbrek tümörlerinin oluşmasındaki en önemli risk faktörleri tütün kullanımı, hipertansiyon ve obezite olarak sayılabilir. Tütün kullanan insanlarda böbrek tümörü görülme ihtimalinin yaklaşık iki kat daha fazla olduğu bilinmektedir.
Kullanım arttıkça hastalığın ortaya çıkma ihtimali de artmaktadır. Fazla kilo ile olan ilişkisine gelecek olursak fazla kilo miktarı arttıkça böbrek tümörü görülme ihtimali de yükselmektedir. Böbrek tümörünün risk faktörleri arasında sayılan hipertansiyonun ise nasıl etkilediği konusu tartışma yaratmakla beraber bir dönem kullanılan ilaçlar suçlanmış ancak son dönemde ilaçlardan ziyade riski arttıran durumun hipertansiyonun kendisi olduğu kararına varılmıştır. Önemli risk faktörlerini bu şekilde saydıktan sonra kronik böbrek yetmezliği nedeniyle diyalize giren hastalarda da böbrek tümörü gelişme ihtimalinin normalden daha fazla olduğunu da söylemek gerekir. Böbrek tümörlerinden korumanın en önemli yolunun tütün kullanımı ve obeziteyle mücadele olduğu açıktır.
Böbrek Kanseri Belirtileri
Böbrek tümörlerinde genellikle tesadüfen tanı konulur. Daha öncede bahsettiğimiz gibi görüntüleme yöntemlerinin özellikle ultrasonografinin daha sık yapılmaya başlanmasıyla hiçbir şikâyeti olmayan hastalarda da böbrek tümörü tanısı konulabilmektedir. Bu erken tanı koymanın ve hastalığa erken tedavi yapmanın nedenleri arasında sayılabilir. Çoğu böbrek tümörü hastası herhangi bir belirtisi yok iken tanı alır. Böbrekteki tümörün büyümesi ve belirtilere neden olmasıyla da tanı konulan hastalar mevcuttur. Böbrek tümöründeki en önemli belirtiler ele gelen kitle, böbrek bölgesinde ağrı ve idrarda gözle görülen kanama olarak sayılabilir. Bu belirtilerden herhangi birisi olduğunda araştırmak için mutlaka üroloji uzmanına başvurmakta fayda vardır.
Böbrek Kanseri Evreleri Nelerdir?
Böbrek tümörleri evrelenirken genellikle kitlenin büyüklüğüne ve çevreyle olan ilişkisine, ve böbrek etrafındaki lenf bezlerindeki tutuluma göre evrelendirilir. Böbrek tümörlerinin evrelendirilmesinde birden fazla sınıflandırma mevcuttur. Ancak genellikle tümörün boyutuna göre yapılan evrelendirmede 7cm’e kadar olan böbrek tümörlerinin böbrek içerisinde sınırlı olduğu durumlarda 1.evre olarak isimlendirilir. Böbrek içerisinde sınırlı ve 7 ila 10 cm arasındaki tümörler ise genelde 2.evre olarak adlandırılır. Damarsal yapılara yayılım yaptığında ve böbrek içerisindeki sınırlı olma durumu ortadan kalktığında tümörler 3.evre ve daha ileri yayılım olduğunda ise 4.evre olarak değerlendirilir. Çevrelerindeki lenf bezlerine olan yayılımla beraber evrelendirmede aşamada yükselir. Tanı konulduğundaki hastalığın evresine ve hastanın diğer hastalıkları ve metabolik durumuna göre genellikle en önemli tedavi yöntemi cerrahi olarak yapılan tedavilerdir.
Böbrek Kanseri Tanısı Nasıl Konulur?
Böbrek kanseri yani böbrek tümörü çoğunlukla başka bir nedenle yapılan incelemeler sırasında tanı alan hastalıklardır. Bu gelişen yöntemlerle beraber bu hale gelmiştir. Eskiden büyük kitleler haline gelen ve maalesef başka bölgelerde tutulumla karşımıza çıkan hastalıklar iken günümüzde daha erken dönemlerde tanı alır hale gelmiştir. Böbrek tümörlerine yapılan ultrasonlarda böbrekte bir kitle tespit edilmesiyle tanı konulur. Daha sonra görülen kitlenin kanser açısından nasıl bir risk oluşturduğunu anlayabilmek için ileri görüntüleme yöntemleri uygulanır. Kişinin diğer hastalıklarına uygun ise ilaçlı tomografilerle yüksek başarı oranıyla yanı konulabilir. Tanı ve evrelemeden sonra ise tedavi aşamasına geçilir. Böbrek tümörleri tanısında en değerli görüntüleme yöntemleri yapılan ultrasonografiler ve ilaçlı tomografi incelemeleridir. İlaçlı tomografi incelemelerinde verilen ilaçların böbrekten atılması nedeniyle bu incelemeler yapılmadan önce böbrek fonksiyonları açısından yapılan kan testleri önemlidir.
Böbrek Kanseri Riskleri
Böbrekte karşımıza çıkabilecek tümöral bir durumun en önemli riski; eğer bu kötü huylu bir hastalık yani kanser ise ilerlemesi ve diğer organlara yayılımla beraber ortaya çıkaracağı hayati risklerdir. Diğer bir risk ise erken dönemde tespit edildiğinde sadece kanserli dokunun alınarak böbreğin korunabileceği bir hastalık iken daha ileri evrelerde daha büyük kitlelerle tanı konulduğunda böbreğin tamamen alınması gerekebilir. Yani erken evrelerde tanı konulan böbrek kanserleri kişinin hayatını riske atmayacağı gibi tedavi oranları yüksektir ve böbreğin alınmasına gerek olmadan sadece kitle alınarak da kurtulunabilinir.
Böbrek Kanseri Tedavisi
Böbrek tümörleri diğer tümöral hastalıklardan biraz daha farklıdır. Buradaki farkın en önemli nedeni ise tedavi yöntemleri konusunda diğer birçok hastalıkta ilaç tedavilerinden daha fazla bahsedilirken böbrek tümörlerinin tedavilerinde en önemli ve ekin yolun cerrahi olmasıdır. Böbrek kanseri tedavisinin en etkili ve sonuçları en yüz güldürücü olan bölümü cerrahi olarak tümörün gerekiyorsa böbreğin çıkarılmasıdır. Hangi hastalıkta ve kimde nasıl bir cerrahi uygulanacağı ise hastanın diğer özelliklerine, hastalıklarına ve tümörün özelliklerine bağlıdır.
Son yıllarda böbrek tümörüne erken dönemde tanı konulabilmesinden dolayı hastaların yarısı erken evrede tanı almakta ve cerrahi olarak tama yakın bir şekilde tedavi edilmektedir. Erken evre böbrek tümörlerinin ki burada 1. Evre – 2. Evre hastalıktan bahsediyoruz en önemli tedavisi cerrahidir. Tümörün yerine ve büyüklüğüne göre değişen cerrahi seçeneklerde ya tümör çıkartılır böbrek bırakılır, eğer kitle büyük ve böbreğin hayati damarlarını tutmuş ve yeri sadece tümörün çıkartılmasına uygun değilse böbrekle beraber tümör alınır. Böbrek çevresinde görüntüleme yöntemlerinde tespit edilen lenf bezi düğümleri varsa bunlarda alınır.
Daha ileri böbrek tümörlerinde sadece kitlenin çıkartılıp böreğin bırakılması çok mümkün değildir böyle durumlarda böbrek kitleyle beraber alınır.
Bahsedilen bu ameliyatlar açık ameliyat, laparoskopik ameliyat veya robotik ameliyat olarak gerçekleştirilebilir. Ameliyat şekli uygulanan kliniğin ve cerrahın seçimine ve uygulamalarına bağlıdır. İlk amaç konforlu bir ameliyat olmasından ziyade bir tümör ameliyatı yapıldığı için etkin şekilde hastalıktan kurtulmaktır.
Son yıllarda böbrek tümörleri açısından ilaç tedavilerinin de gelişerek ilerlediğini görmekteyiz. Birçok tümöral hastalıkta adı geçen hedefe yönelik tedaviler böbrek tümörlerinde de uygulanmaktadır. Hangi böbrek tümöründe hangi hedefe yönelik tedavinin uygulanacağına medikal onkoloji uzmanları karar vermektedir. Erken evre hastalarda en önemli tedavi cerrahi iken bazen cerrahi sonrasında medikal onkoloji kararıyla beraber hedefe yönelik tedavilerde uygulanabilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Böbrek kanseri ölümcül müdür?
Böbrek tümörleri erken evrede tespit edildiğinde tedaviye oldukça iyi yanıt veren hastalıklardır. Ancak sonuçta bir kanser durumu söz konusu olduğu için etkili tedavi uygulanmaz ise ilerleyerek kişinin hayatını ve sosyal konforunu olumsuz yönde etkileyecektir. Özellikle bu konuda uygulanabilecek bitkisel tedaviler için internette bulunabilen yanlış tedaviler kişiye zaman kaybı oluşturacak ve hastalığın etkili tedavisini geciktirecektir. Bu nedenle böbrek kanseri tanı alır almaz, hızlı bir şekilde üroloji kontrolüne ve tedavisine girmelidir.
Böbrek kanserinin son evresinde yaşanılanlar nelerdir?
Bu tümörler erken tanı almadığı durumlarda daha büyük kitlelerle karşımıza çıkmaktadır. Bu aşamalarda bile uygulanacak cerrahi tedavilerde kişi tümörden kurtulduğunda genel durumu düzelebilmektedir. Tümöre bağlı ağrı ve kanama şikayetleri azalmaktadır. Böbrek kanseri diğer organların fonksiyonları etkileyecek şekilde yayılım yapmış ise bunlara bağlı ağrı ve şikayetler ortaya çıkabilir. Ancak son yıllarda gelişen hedefe yönelik tedaviler ve ağrı için uygulanabilecek diğer algoloji yöntemleri ile beraber bu hastalarımızda da etkili sonuçlar alınmaktadır.
Böbrek kanseri hangi yaşlarda görülür?
Böbrek kanserleri genellikle erkeklerde daha sık görülmekle beraber 50-60’lı yaşlardan sonra biraz daha sık görülür. Ancak her yaşta karşımıza çıkabilen bu hastalıklar tanı imkanlarının artmasıyla son yıllarda gençlerde de artan sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.
Böbrek kanseri hangi evrede metastaz yapar?
Hastalıkların evrelendirilmeleri yaygınlıklarını göstermektedir. Böbrek kanserlerinde erken evre dediğimiz 1. ve 2. evrelerde metastaz beklemezken daha sonraki dönemlerde metastaz ihtimali ortaya çıkabilmektedir.
Böbrek kanseri ne kadar sürede yayılır?
Bu hastalığın yayılımı ile ilgili belli bir süre vermek çok mümkün olmamakla beraber genellikle bir kanserin yayılmasını patolojik tipi ve kanserin büyüklüğü etkilemektedir. Böbrek kanserleri tanı aldıktan sonra günler içerisinde tedavi şekli belirlenmelidir. Kendi haline bırakılarak, takip edilmesi çok uygulanır yöntemler değildir.
Böbrek kanseri ameliyatı kaç saat sürer?
Böbrek kanserinde yapılan ameliyatın şekline göre, tümörün çıkartılıp böbreğin bırakılması veya böbreğinde alınmasına göre ameliyat süresi değişir. Uygulanan yöntemlere göre değişmekle beraber çok uzun ameliyatlar değildir. Bir ameliyatın süresi hastanın ameliyathaneye girmesinden sonra anestezi öncesi yapılan hazırlıklar, anestezi süresi, ameliyat süresi ve sonrasında uyanma ve hastanın derlenme sürelerini kapsar. Bazen ameliyatın cerrahi süresi bir saat iken hastanın ameliyathaneye girme ve çıkma süreleri bundan çok daha uzun olabilir.
Böbrek kanseri sırt ağrısı yapar mı?
Böbrek tümörleri kitlenin büyüklüğüne, yerine ve ilerleyen dönemlerdeki yayılım durumuna göre vücudun başka bölgelerinde ağrıya neden olabilir. Böbrekler kanser dışında da diğer hastalıklarında yan ve sırt bölgesinde hissedilen ağrılar yapabilirler. Bu nedenle sırtta tespit edilen bir ağrının sadece böbreğe bağlı olduğu düşünülmemeli ve mutlaka incelenmelidir.
Böbrek kanseri ultrasonda belli olur mu?
Böbrek tümörleri özellikle son yıllarda ultrason incelemesinin sıklığının artmasıyla beraber daha sık tanı almaktadır. Böbrek kanserlerinin bugün için en önemli tanı araçlarından bir tanesi ultrasondur. Tecrübeli bir elde çok büyük olmayan kitleler bile etkin bir şekilde tanı alır.
Böbrek kanseri ameliyatı sonrası beslenme nasıl olmalıdır?
Ameliyat sonrası beslenme genellikle yapılan ameliyatın türüne ve hastaya bağlı faktörlere göre değişir. Ameliyat sonrasında kişinin bağırsaklarının çalışmaya başlaması, kan tablosunun düzelmesi, tekrar ameliyat ihtimalinin olup olmaması gibi nedenler beslenme durumunu değiştirir. Bazen bu ameliyatlardan sonra aynı gün hafif beslenmeye başlanabilirken bazı durumlarda daha uzun süreler ağızdan beslenmeye izin verilmez.
Böbrek kanseri kan tahlilinde çıkar mı?
Böbrek tümörleri erken dönemlerinde kan tahlillerinde belirgin bir değişiklik yapmaz ancak ilerleyen böbrek kanserlerinde kan tablosu değişebilir. Bazı hastalarda böbrek tümörleri kanama ile kendisini gösterebileceği için kişide kan kaybına bağlı olarak kan tablosu değişiklikleri ortaya çıkarken bazen de hastalığa bağlı vücuttan salgılanan bazı faktörler kan hücrelerinin sayısını değiştirir. Sonuç olarak böbrek kanserlerine kan tahliline bakarak tanı koymak çok olası olmamakla beraber hastalığın bazı evrelerinde kan tahlilinde değişiklikler beklenir.