Holep Ameliyatı

HoLEP ameliyatı, prostat büyümelerinde kullanılan ve son yıllarda kullanımı artan bir ameliyat yöntemidir. Mantık, prostatın idrar kanalını daraltan kısmının lazer enerjisi kullanılarak idrar kanalının içerisinden çıkartılması şeklindedir. Prostat büyümelerinde kapalı ameliyat yöntemi uzun zamandır başarıyla kullanılan bir cerrahi türüdür. Zaman içerisinde prostatı çıkartmak için kullanılan teknolojiler değişmiş hasta için en konforlu ve yararlı olan yöntem bulunmaya çalışılmıştır.

Daha öncede bilgi verdiğimiz gibi prostat her erkekte bulunan bir organdır. Bir hastalığın ismi değil organın ismidir. Genel olarak yaş artışıyla beraber bu organ ile ilgili hastalıkların görülme ihtimali artar. Günlük pratiğimizde prostatın en sık gördüğümüz hastalıkları şunlardır.

• Prostatın İyi Huylu Büyümesi (BPH)
• Prostat Kanseri
• Prostatın Enfeksiyonu

Bu hastalıkların kırk yaş üzeri erkeklerde görülme ihtimali yaşla beraber artmaktadır. Bugün size anlatmaya çalışacağımız HoLEP ameliyatı iyi huylu prostat büyümelerinde kullanılan bir ameliyat çeşididir. Prostat kanseri ve iyi huylu prostat büyümesi birbirinden tamamen farklı iki hastalık olmakla beraber ameliyat yöntemleri ve tedavileri de farklıdır.

Holep Nedir?

HoLEP lazer enerjisi kullanılarak (holmiyum lazer) idrar kanalı içersinden prostatın çıkartılması anlamına gelen bir ameliyat şeklidir. Bu ameliyatta kullanılan enerji lazer enerjisi olduğu için ameliyatın ismini holmiyum lazerin Ho kısaltmaları,  lazerin L kısaltması,  prostatın olduğu yerden çıkartılması anlamına gelen enukülasyon işleminin E harfi ve prostatında P harfi birleştirilerek oluşan bir isimdir. Prostat büyümelerinde çıkan doku idrar kanalını daraltan ve idrar yapmayı engelleyen prostat dokusu olduğu için ne kadar etkin olarak çıkartılırsa hastanın ameliyattan sonra fayda görme ihtimalide bu kadar artar. Bu isme benzeyen başka ameliyat adları da duyabilirsiniz. (TULEP, TUFLEP vb.) bu isimlerin genel olarak ifade ettiği ameliyat şekli benzerdir. İsmin değişmesinin nedeni prostat çıkarılırken kullanılan enerji kaynağına bağlıdır.

Yıllardır sıklıkla kullanılan ve o da etkili bir ameliyat yöntemi olan TUR-PROSTAT ameliyatları elektrik enerjisi kullanılarak özel cihazlarla prostatın kesilerek çıkartıldığı ameliyatlardır. HoLEP ameliyatı bu ameliyatla benzer bir şekilde yapılır. Prostatı çıkartmak için lazer enerjisi kullanılır. Kendine göre avantajları olan bu ameliyat yönteminin yüksek teknoloji gerektirmesinden dolayı kurulum ve işletim maliyetleri diğer yöntemlere göre biraz daha yüksektir. Bu faktörler ameliyatın hastaya olan maliyetini de yükseltmektedir.

Holep Ameliyatı Neden Yapılır?

Prostatın iyi huylu büyümelerinde, büyüyen prostat dokusu hem idrar kanalını dışarıdan baskılamakta hem de idrar kesesi çıkışını kapatarak hastanın idrar yapmasını güçleştirmektedir. Zamanla büyüme devam edeceği için kişi idrarını zor yapmaya hatta gün gelip hiç yapamamaya başlayabilir. Daha önceki yazılarımızda bahsettiğimiz gibi prostat büyümesinin ilerleyen yıllarda idrar kesesine, böbreklere, kişinin sosyal hayatına olumsuz etkileri mevcuttur. İyi huylu prostat büyümelerinde tanı konulduktan sonra genellikle ilk olarak ilaç tedavileri denenmektedir. Bunlar günü kurtarmak için kullanılan tedavi edici özelliği bulunmayan tedavilerdir ancak bu tedaviden fayda gören hastalar ameliyat olmak zorunda kalmayabilir.

Prostat büyümesi saptanan bunun iyi huylu prostat büyümesi olduğu düşünülen ve ilaç tedavisinden fayda görmeyen hastalar ameliyat olmaya aday hastalardır. Bu aşamada prostatın adenom kısmı dediğimiz iyi huylu büyüyen kısmının çıkartılması gerekir. Bu amaçla kullanılan ameliyat yöntemlerinden hasta için en uygun olanı seçilerek anlatılır. Prostatın büyüklüğü, hastanın genel tıbbi durumu, yaşı ve ameliyat maliyetleri seçilecek ameliyat yöntemleri arasında karar verilirken değerlendirilmesi gereken kriterlerdir. Bu ameliyattan sonra genellikle iyileşme dönemi tamamlandıktan sonra ilaç tedavisi kesilir ve hastanın daha rahat idrar yapması beklenir.

Lazerle Prostat Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyata karar verildikten sonra öncelikle hastanın gerekli tıbbi hikayesi alınır, riskler belirlenir ve gerekli ameliyat öncesi incelemeler gerçekleştirilir. PSA değerleri, hastanın muayenesi ve yapılan ultrasonografi incelemeleri ile beraber iyi huylu bir prostat büyümesi olduğu ve ameliyat olması gerektiği kararı alınırsa ameliyat seçenekleri kendisine anlatılır. Ameliyat öncesi gerekli tahliller yapılıp, anestezi bölümüyle değerlendirilir, başka bir bölümün değerlendirmesi gerekliliğine ve anestezi şekline anestezi doktoru karar verir.

HoLEP ameliyatı idrar kanalı içerisinden giren ince optik aletler sayesinde yapılır. Bu optik aletlerle kapalı olarak prostata kadar ulaşılır ve ardından prostatın büyüyen iç kısmı lazer enerjisi kullanılarak prostatın kabuk kısmından ayrılır. Ayrılan bu doku idrar kesesinin içerisine doğru itilir. Aynı optik alet içerisinden girilen başka bir aletle idrar kesesinin içerisinde bekleyen çıkartılmış prostat dokusu parçalanır ve dışarıya alınır. Daha sonra ameliyat bölgesi endoskopik alet ile kontrol edilir ve herhangi bir problem olmadığı görüldükten sonra hastaya idrar sondası yerleştirilerek işleme son verilir.

Daha önceki yazılarımızda bahsettiğimiz gibi prostat dokusu, kabuğu ve iç kısmı farklı yapılarda bir organdır. Bunu anlatma kolaylığı açısından bir portakal gibi düşünmek mümkündür. Bu ameliyat esnasında alınan prostat kısmı iç kısımdır yani portakalın kabuğu kalır meyve olan kısmı alınır. Genel olarak prostat kanserinin önemli bir kısmı kabuk kısmında gelişir yani iyi huylu prostat ameliyatları sırasında prostatın dış kısmı içeride kaldığı için hastanın ömür boyu prostat kanseri açısından takibi devam etmelidir.

Hasta ameliyattan çıktıktan sonra idrar kesesinin sonda ile yıkama işlemi biraz devam eder. Genel olarak iki gün sonda kaldıktan sonra çıkarılarak hastanın idrar yapıp yapamadığı kontrol edilir ve hastane süreci tamamlanmış olur. Biraz önce bahsettiğimiz gibi bu ameliyattan sonra hastanın prostat açısından takibi ömür boyu devam edecektir. Bu iyi huylu prostat büyümesi için yapılan bir ameliyat türüdür. Prostat kanseri tedavisinde kullanılan bir yöntem değildir. Sadece prostat kanseri nedeniyle tedavi gören ve ileri derecede prostat büyümesi olan hastaların rahat idrar yapması için zaman zaman kullanılabilir.

Holep Ameliyatı Kimler İçin Uygundur?

Bu ameliyat iyi huylu prostat büyümesi olduğunu düşündüğümüz ve ilaç tedavisinden fayda görmeyen, idrar yapma hızı kritik değerlerin altına düşmüş hastalarda düşünülebilir. İdrar kanalını rahatlatmak ve hastanın rahat idrar yapmasını sağlamak amacıyla uygulanır. Bu amaçla kullanılan diğer ameliyat yöntemleriyle birlikte hastaya anlatılmalıdır. Doktor hastanın prostat büyüklüğünü, tıbbi geçmişini ve ek hastalıklarını değerlendirerek bu ameliyat için uygun olup olmadığına karar verip hastaya bilgi vermelidir.

Bazı ameliyatlarda prostat büyüklüğü ameliyatın şeklini belirlemede etkendir. HoLEP ameliyatı uygulayan cerrahın alışkanlıklarına ve kararına bağlı olarak hemen hemen bütün prostat büyüklüklerinde kullanılabilmektedir. Ancak şiddetli idrar yapma problemi olan küçük prostatlı hastalarda bu yönteme alternatif diğer endoskopik yöntemlerde mutlaka düşünülüp hastaya anlatılmalıdır. Yani bu ameliyat iyi huylu prostat büyümesi nedeniyle takip edilen ve ilaç tedavisinden fayda görmeyen hastaların aday olduğu bir ameliyat yöntemidir.

Lazerle Prostat Ameliyatı Avantajları

Bu ameliyatın en önemli avantajı çıkarılan prostat dokusunun açık ameliyat ile karşılaştırılacak kadar fazla olmasıdır.  Prostat ameliyatlarında geride kalan doku fazla olduğunda yani etkili bir ameliyat yapılmadığında hastanın ameliyat sonrası rahatlamaması, idrar yapamaması gibi problemlerle karşılaşabilmekteyiz. Bu nedenle usulüne uygun olarak gerçekleştirilen HoLEP ameliyatında prostatın daralma yapan adenom kısmının önemli bir bölümü alındığı için genellikle iyi bir rahatlama gelişmesi beklenir.

Açık ameliyatlar ile karşılaştırıldığında hastanın sondalı kalma ve hastanede kalma süreli daha kısa olduğu için avantajlı bir ameliyat yöntemidir. Diğer endoskopik prostat ameliyatları ile karşılaştırıldığında tekrar prostat ameliyatı gerekme ihtimalinin daha düşük olması beklenir. Ameliyat sonrası idrar akım hızlarında düzelme ve hastanede kalma sürelerin kısalığı bu ameliyatın en önemli avantajlarıdır.

Holep Ameliyatı Riskleri

Her cerrahi işleminin kendisine göre riskleri mevcuttur. Öncelikle olunan ameliyattan bağımsız ameliyathaneye girmek, anestezi almak ve hastanede yatmanın olası riskleri bu ameliyatta da geçerlidir. Bunlar her ne kadar görülme ihtimali az olan durumlar olsa da hastayla mutlaka paylaşılmalıdır. Bu duruma hastanın kendi hastalıklarına bağlı olası riskleri de eklendiğinde  (şeker hastalığı, kalp hastalığı, tansiyon yüksekliği vb.) ameliyat öncesi hazırlık ve anestezi konsültasyonu önem kazanmaktadır. Her ameliyatta olduğu gibi idrarda kanama, enfeksiyon gibi riskler ihtimal dahilindedir her ne kadar ameliyat öncesi hazırlık ve gelişen teknoloji ile son derece az görülse de bunlar olası riskler olarak hasta ile paylaşılmalıdır.

Her ameliyatta olduğu gibi bu ameliyatın da mutlaka ehil ellerde yapılması gerekir. Ameliyat sonrası hastanede kalma süresi bazen uzayabilmektedir ve sonda alındıktan sonra genellikle geçici bir idrar kaçırma problemi nadir de olsa görülebilmektedir. Bu konu hastayla öncesinde paylaşılmalı ve ne kadar sürebileceği ve ne şekilde olduğu konusunda bilgi verilmelidir.

Kapalı prostat ameliyatlarında olduğu gibi bu ameliyatta da ameliyat sonrası ilişki sırasında meninin dışarıya çıkmayıp idrar kesesinin içerisine kaçabileceği (retrograd ejekülasyon) hasta ile paylaşılmalıdır. Bu durum kişinin cinsel hayatını etkileyebilecek bir durum olmamakla beraber bazen hastaları rahatsız edebilmektedir.

Holep Ameliyatı Fiyatları

Gelişen teknolojik yöntemlerin ameliyathaneye ciddi olumlu yansımaları olmaktadır. Etkili ameliyat yöntemleri, hastanede kısa süreli kalmak ve hızlı iyileşme süreci gibi olumlu sonuçlar ile her geçen gün yeni bir teknolojik yöntem uygulanmaya başlanmaktadır. Bu yöntemlerin kurulum maliyetleri oldukça yüksektir ve kullanılan bu teknolojik donanım belli bir ömre sahiptir. Belli sayıda hasta ameliyat olduktan sonra aletin belli parçaları değişmekte ve belli bir süre sonra kullanılan alet tamamen değişmek zorunda kalmaktadır. Tüm bu teknolojik kurulum ve işletme maliyetlerinin hasta başına hesaplandığında belli bir tutar ile karşı karşıya kalınmaktadır.

Hemen hemen tamamen dışa bağlı olan bu teknolojik donanım hasta maliyeti açısından döviz üzerinden bir maliyet oluşturmaktadır. Bazal maliyetin üzerine hastane otelcilik hizmetleri ve personel giderleri eklendiğinde hastaneler arasında farklılık göstermekle beraber normal endoskopik ameliyatlara göre daha maliyetli bir durum ortaya çıkmaktadır. Bu ameliyat ile ilgili belli bir fiyat vermek bu nedenle güçtür çünkü teknolojik maliyetin üzerine eklenen diğer maliyetler hastaneler arasında değişiklik göstermektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Holep ameliyatı sonrası şikayetler nelerdir?

İdrar kanalı içerisinden gerçekleştirilen bir ameliyat olduğu için kısa süre de olsa sondanın kalması hastalarda şikayet yaratmaktadır. Sonda çekildikten sonra bir süre idrar yaparken yanmaların olması ve az da olsa kanamaların olması ameliyat sonrası şikayetler arasındadır. Hastanın ameliyattan sonra sık idrara gitmemelerinin çok fazla azalmaması beklenen bir durumdur ancak hastanın idrar yapma gücü ve idrar kesesini boşaltma durumu öncesine göre belirgin olarak düzelmesi beklenen durumlardır. Bu ameliyatlardan sonra genellikle kalıcı olmayan kısa süreli idrar kaçırma problemleri görülebilmektedir. Bu idrar kaçırma problemi genellikle aniden sıkışıp tuvalete yetişemeden bir miktar kaçırmak şeklinde olabilir. Her hastada benzer şekilde olmayan bu şikayette önerilen, takip şekliyle beraber kısa sürede düzelmesi beklenir. Biraz önce bahsettiğimiz ilişki sırasında ilişki sonrasında meninin idrar kesesi içerisine kaçması (retrograd ejekülasyon) bu ameliyat sonrası görülebilen durumlardır. Kişinin cinsel hayatına etkisi olmaması beklenir ama öncesinde durum mutlaka paylaşılmalıdır.

Holep ameliyatından sonra cinsel istekte azalma olur mu?

Kapalı prostat ameliyatlarından sonra prostat büyüklüğüne bağlı olarak kişinin cinsel hayatında olabilecek olumsuz durumların düzelmesi beklenir. Halk arasında genellikle iyi huylu prostat büyümesi için yapılan ameliyatlar ile prostat kanseri ameliyatı karıştırılır. Cinsel hayat ile ilgili olumsuz etkilenmeler genellikle iyi huylu prostat büyümesi ameliyatlarının bir sonucu olarak beklenmez. Yani HoLEP ameliyatından sonra da cinsel istekte azalma olması beklenen bir durum değildir. Tabii ki ameliyatın sonrasındaki iyileşme dönemi bir cerrahi sonrası süreç olduğu için bu dönemde bir miktar etkilenme olabilir ancak uzun dönemde ameliyatın bu konuyla ilgili olumlu sonuçlarının olması beklenir.

Holep ameliyatından sonra prostat tekrar büyüyebilir mi?

Prostatın büyüyen iç kısmının alındığını ve prostat kabuğunun kaldığını biraz önce söylemiştik. Tüm kapalı prostat ameliyatlarında olduğu gibi bu yöntemde de ameliyattan sonra prostatın tekrar büyüme ihtimali ve tekrar ameliyat ihtimali mevcuttur. Ancak bu düşük bir ihtimaldir ve genellikle ameliyat sonrası oluşan rahatlamanın devam etmesi beklenir. Bu ameliyatın sonradan tekrar cerrahi gerektirme ihtimali oldukça düşüktür.

Lazerle prostat ameliyatı kaç saat sürer?

Uygulanan anestezi, hastanın medikal durumu ve en önemlisi prostatın büyüklüğüne göre bu süre değişir. Gelişen teknoloji ve ameliyat alışkanlıkları ile beraber artık oldukça kısa sürede bitmektedir. Prostatın büyüklüğüne göre 30-40 dakika sürebileceği gibi bazı durumlarda bir, bir buçuk saat civarında devam edebilir.

Holep ameliyatından sonra idrar kaçırma olur mu?

Bu ameliyat sonrasında genellikle kalıcı olmayan az miktarda idrar kaçırmanın bir süre devam ettiğini görmekteyiz. Bazı hastalarda bu süreç hiç olmamaktadır. Genellikle aniden sıkışıp tuvalete yetişemeden idrar kaçırma şeklinde olan bu şikayet çok yoğun olarak izlenmez. Görülme ihtimali az da olsa hastaya ameliyat öncesi bu durum anlatılmalı, gelişirse yapılacak tedaviler hakkında bilgi verilmeli ve düzelme süreci anlatılmalıdır.

Holep ameliyatı sonrası sonda ne kadar zamanda çıkartılır?

Bu ameliyatın hastanede kalma süresi genellikle iki gece olarak planlanır. Hastaya bağlı faktörler ve ameliyat durumuna göre bu süre bazen uzayabilir. Ancak genel olarak ameliyat sonrası iki gece sondanın kalması ve sonrasında da çıkartılması gibi bir yol izlenmektedir. Kliniklerin ve doktorların kendi pratik ve anlayışlarına göre bu süreler ufak tefek farklılıklar gösterebilir. Sonda çıkarıldıktan sonra nadiren de olsa idrar yapamayan hastalarımızda tekrar sonda konulup bir süre daha sondayla kalınması gibi bir durumda gerçekleşebilir.

Lazerle prostat ameliyatında kaç gün hastanede kalınır?

Bu ameliyatın ardından hastanede kalma süreleri hastaya bağlı faktörlere göre değişmekle beraber ameliyat öncesi hazırlık hastaneye yatırılmadan yapılan hastalarda kişi ameliyat sabahı hastaneye yatırılır genellikle ameliyat günü ile beraber üç gün kadar hastanede yatması planlanır. Bu hastaya ve hastalıklarına bağlı olarak, yapılan ameliyatın durumuna bağlı olarak bir süre artabilir.